Результаты проектов






 

Картага түшүрүү боюнча жумушчу топту машыктыруу семинары

Датасы: 14-апрель 2005 ж.
Өткорүлгөн жери: Талас шаары
Тили: кыргызча, орусча

Семинардын максаттары:

  • Картага түшүрүү үчүн негизги маалыматтарды чогултууга студенттерди машыктыруу
  • Биринчи айдагы талаа изилдөөлөрү боюнча жасалган иштердин жыйынтыктарын чыгаруу жана анда келип чыккан маселелерди талкуулоо

Семинардын биринчи максаты:

  • Талас аймагындагы мазарлардын картасын картага түшүрүү болчу.

Топография боюнча Айгине тарабынан дайындалган эки специалист Валентина Санькова жана Чолпон Исмаилакунова мазарларды картага түшүрүү үчүн негизги маалыматтарды топтоого студенттерди машыктырышты. Алар төмөндөгүдөй даярдыктарды көрүштү:

  • Орус тилинде лекция жана изилдөө ыкмалары боюнча колдонмо ( булар Айгине тарабынан кыргыз тилине которулган болучу)
  • Талас областынын картасын (ар бир студент үчүн Айгине тарабынан көбөйтүлүп чыгарылган);

Ошону менен бирге Талас шаарынын жанындагы Чынар-Терек ыйык жеринде иш жүзүндө сессия өткөрүлдү. Ал жерден студенттер бак менен дөбөлөрдүн болжолдуу бийиктигин жана бир чекиттен башка бир чекитке чейин болгон узундуктарын ченеп аларды картага түшүрүүнү үйрөнүштү.

Семинардын экинчи бөлүгүн Мукарам Токтогулова өткөрдү. Анда жасалган иштердин жыйынтыктарын анализдөө жана студенттердин талаа изилдөөлөрүндө келип чыккан маселерди талкуулоо болду.

Талаа изилдөө убагында келип чыккан маселелерди (кыйынчылыктарды) эки топко бөлүүгө туура келди. биринчиси бул-талаа изилдөөнүн өзү, экинчиси техникалык маселелер.

Адаттагыдай эле студенттер убакыт менен иштөөдө кыйынчылыктарга учурашты. Буга карабастан жумушчу топтун мүчөлөрү биримдикте ишке киришкендиктеринен бул маселе чечилди. Ал үчүн төмөндөгүдөй кеңештерди беришти:

  • Алгач негизги түшүнүк алуу үчүн айылдардан маалымат топтоо керек;
  • Күн тартибин түзүп, ал боюнча бир жумада жакын жайгашкан эки ыйык жерге баруу үчүн план түзүү;
  • Ыйык жерлерге баруудан мурда гид (жол көрсөтүүчү) менен кеңешип чогуу барууну пландаштыруу;
  • Жогорудагы шарттар аткарылгандан кийин гана ыйык жерлерге баруу;

Андан башка кыйынчылык бул- маалыматчылардын агрессивдүүлүгү болду. Бул маселе биринчи семинарда эле айтылган болучу, андыктан студенттер аларга берилген схема боюнча иштөөгө аракеттеништи. Ошентсе да жетишсиз тажрыйба жана студенттердин курагы маанилүү роль ойноду. Эгер жогоруда айтылгандай маалыматчылар жолукса алардан маалымат албай эле коюуну сунушташты. Чынында мындай маалматчылар аз санда жолукту. Адатта, ыйык жер менен тыгыз байланыштагы адамдар ачык жана өздөрүнүн тажрыйбаларын бөлүшүүдө абдан кубанычта болушту.

Техникалык кыйынчылыктар болсо, компьютерлердин жетишпестиги жана алардын аз санда болушу жана сүрөткө тартуу боюнча тажрыйбаларынын жоктугу болду. Элнура студенттерди компьютер аркылуу отчет жазууга машыктырды. Айгине изилдөө борбору дагы бул маселени чечүүнү колго алды, анткени, талаа изилдөөлөрүндөгү маалыматтардын жана сүрөттөрдүн топтому үчүн маанилүү эле.

Дагы бир кыйынчылыктардын бири бул- студенттерге иш акысы иштеген иштин жыйынтыгына карап төлөнүшүн түшүндүрүү болду. Студенттер Айгиненин атайын жумушчу мүчөлөрү болгондуктан, алардын билим алуусуна көмөк көрсөттү. Бул маселе биринчи семинарда эле такталган.

Талаа изилдөөлөрүн жүргүзүп бир ай өткөндөн кийин, бул аныкталды. Анткени, жасалган иштердин жыйынтыгында иштин сапаты жана көлөмү айырмаланып турду. Жакшы жагы кээ бир студенттер жасаган иштерин кайрадан карап чыгууга аракеттеништи. Үч эң жакшы талаа изилдөөчүлөрү сыйлык берип ардакталды. Ошону менен долбоордун окутуу билим бөлүгү ишке ашырылды.

Жыйынтыктар:
2005-жылдын аягына чейин Талас аймагындагы ыйык жерлер картага түшүрүлдү. Анда 250 ыйык жер аттары менен түшүрүлгөн. Бул карта 2005-жылдагы Таласта ишке ашкан иштин жыйынтыгы катары Айгине тарабынан басылып чыккан. Зыяратчылар жана кароолчулар үчүн ыйык жерлердин басылып чыгышы коркунучтуу болду. Анткени бул ыйык жерлерди ыгы жок эле зыярат кылып ыйыктыгын жок кылып коюушу мүмкүн. Ошол үчүн алар бул картанын жалпыга жеткиликтүү эмес керектүү гана адамдарга сунушталышын талап кылышты.

Д-р Гульнара Айтпаева тарабынан даярдалды